Suche igłowanie – co to jest, jak działa i kiedy się je stosuje?
Suche igłowanie (dry needling) to jedna z metod wykorzystywanych w fizjoterapii w pracy z napiętymi i bolesnymi mięśniami.
Choć na pierwszy rzut oka może przypominać akupunkturę, jej założenia są inne. Fizjoterapeuta wykorzystuje cienkie, sterylne igły, aby oddziaływać na określone struktury układu mięśniowo-powięziowego.
Kiedy stosuje się suche igłowanie? Czy zabieg boli? Jak wygląda wizyta i czy trzeba się do niej przygotować? Wyjaśniamy.
Co to jest suche igłowanie?
Suche igłowanie to technika polegająca na wprowadzeniu bardzo cienkiej igły przez skórę do odpowiednio dobranej tkanki, najczęściej w obrębie mięśnia.
Określenie „suche” oznacza, że podczas zabiegu nie podaje się żadnego leku ani innej substancji. Igła sama w sobie jest narzędziem wykorzystywanym przez fizjoterapeutę do mechanicznej stymulacji określonego obszaru.
Jednym z częstych celów terapii jest praca z tzw. punktami spustowymi – nadwrażliwymi miejscami w obrębie napiętego pasma mięśnia, które mogą być bolesne miejscowo lub powodować ból odczuwany w innym obszarze ciała.
Suche igłowanie może być stosowane jako element szerszego postępowania fizjoterapeutycznego. Nie jest więc terapią „na wszystko” ani metodą, którą powinno się dobierać wyłącznie na podstawie miejsca występowania bólu.
Nie. Mimo że w obu metodach wykorzystywane są cienkie igły, suche igłowanie i akupunktura opierają się na innych założeniach.
Akupunktura wywodzi się z tradycyjnej medycyny chińskiej i wykorzystuje określone punkty akupunkturowe.
W suchym igłowaniu fizjoterapeuta kieruje się przede wszystkim wiedzą z zakresu anatomii, fizjologii i funkcjonowania układu mięśniowo-szkieletowego. Miejsce wkłucia dobierane jest na podstawie badania oraz problemu, z którym zgłasza się pacjent.
Fizjoterapeuta może rozważyć wykorzystanie suchego igłowania m.in. w przypadku dolegliwości związanych z nadmiernym napięciem mięśniowym oraz występowaniem mięśniowo-powięziowych punktów spustowych.
Technika bywa wykorzystywana w terapii osób zmagających się m.in. z:
· bólem i napięciem mięśni karku oraz obręczy barkowej,
· dolegliwościami w okolicy pleców,
· przeciążeniami mięśni związanymi z pracą siedzącą lub aktywnością fizyczną,
· bólem mięśniowym kończyn,
· ograniczeniem ruchomości związanym z nadmiernym napięciem tkanek,
· niektórymi dolegliwościami przeciążeniowymi występującymi u osób aktywnych fizycznie.
Ważne jest jednak, aby najpierw ustalić możliwą przyczynę dolegliwości. Ten sam objaw – na przykład ból barku czy pleców – może mieć różne podłoże, dlatego suche igłowanie nie będzie właściwą metodą dla każdego pacjenta.
Przed rozpoczęciem terapii fizjoterapeuta przeprowadza wywiad i badanie. Ocenia m.in. charakter dolegliwości, zakres ruchu, napięcie tkanek oraz występowanie ewentualnych przeciwwskazań.
Jeżeli suche igłowanie zostanie uznane za odpowiedni element terapii, fizjoterapeuta lokalizuje strukturę, na którą chce oddziaływać, dezynfekuje skórę i wprowadza cienką, jednorazową igłę.
W zależności od stosowanej techniki igła może pozostać w tkance przez określony czas lub być delikatnie poruszana.
Podczas zabiegu może pojawić się charakterystyczne, krótkotrwałe napięcie lub skurcz mięśnia, określane jako lokalna odpowiedź skurczowa. Odczucia pacjentów są jednak bardzo indywidualne.
To jedno z najczęstszych pytań zadawanych przed pierwszym zabiegiem.
Samo wkłucie cienkiej igły może być niemal niewyczuwalne. Większy dyskomfort może pojawić się w momencie oddziaływania na wrażliwą lub napiętą tkankę. Pacjent może wtedy poczuć krótkie ukłucie, rozpieranie, napięcie albo chwilowy skurcz mięśnia.
Po zabiegu w miejscu poddanym terapii może wystąpić przejściowa tkliwość przypominająca uczucie po intensywnym treningu. Niekiedy pojawia się również niewielkie zasinienie.
Takie dolegliwości zazwyczaj mają charakter przejściowy.
Suche igłowanie powinno być wykonywane przez odpowiednio przeszkolonego specjalistę, który zna anatomię obszaru poddawanego terapii oraz zasady bezpiecznego posługiwania się igłami.
Podczas zabiegu wykorzystuje się sterylne, jednorazowe igły, a skóra przed wkłuciem jest dezynfekowana.
Jak każda metoda naruszająca ciągłość skóry, suche igłowanie wiąże się jednak z możliwością wystąpienia działań niepożądanych. Najczęściej są one łagodne i obejmują m.in. niewielkie krwawienie, siniak, miejscową bolesność czy przejściowe nasilenie odczuwanych dolegliwości.
W przypadku igłowania niektórych okolic ciała istnieją również rzadkie, ale poważniejsze powikłania. Z tego względu duże znaczenie mają kwalifikacje terapeuty oraz prawidłowa kwalifikacja pacjenta do zabiegu.
Przed zabiegiem fizjoterapeuta powinien zapytać o stan zdrowia pacjenta, przyjmowane leki oraz choroby przewlekłe.
Przeciwwskazaniem lub sytuacją wymagającą szczególnej ostrożności mogą być m.in. infekcje i zmiany skórne w miejscu planowanego wkłucia, zaburzenia krzepnięcia krwi, przyjmowanie niektórych leków wpływających na krzepnięcie, określone choroby ogólnoustrojowe czy ciąża – w zależności od obszaru i zastosowanej techniki.
Znaczenie ma również silny lęk przed igłami lub brak zgody pacjenta na wykonanie zabiegu.
Dlatego o zastosowaniu suchego igłowania zawsze powinien decydować fizjoterapeuta po zebraniu wywiadu i przeprowadzeniu badania.
Zazwyczaj nie jest potrzebne specjalne przygotowanie. Warto jednak przed zabiegiem zjeść normalny posiłek, zadbać o nawodnienie i założyć ubranie umożliwiające łatwy dostęp do obszaru poddawanego terapii.
Należy poinformować fizjoterapeutę o przyjmowanych lekach, chorobach przewlekłych, problemach z krzepnięciem krwi, ciąży lub możliwości jej występowania oraz wcześniejszych nietypowych reakcjach na zabiegi z wykorzystaniem igieł.
Jeżeli sam widok igły wywołuje u Ciebie silny stres, również warto o tym powiedzieć. Fizjoterapeuta może wyjaśnić przebieg zabiegu, a w razie potrzeby zaproponować inną metodę terapii.
Suche igłowanie najczęściej nie powinno być traktowane jako samodzielne rozwiązanie problemu. Może stanowić jeden z elementów fizjoterapii, obok terapii manualnej, odpowiednio dobranych ćwiczeń, pracy nad mobilnością czy stopniowego zwiększania tolerancji tkanek na obciążenie.
Celem fizjoterapii nie jest wyłącznie chwilowe zmniejszenie napięcia w bolesnym miejscu. Ważne jest również ustalenie, dlaczego problem się pojawił i – jeśli to możliwe – ograniczenie czynników sprzyjających jego nawrotom.
Dlatego plan terapii powinien być dobierany indywidualnie do pacjenta, jego dolegliwości, codziennej aktywności oraz wyników badania.
Suche igłowanie może być przydatnym narzędziem w pracy fizjoterapeuty, szczególnie w przypadku wybranych dolegliwości mięśniowo-powięziowych. Nie jest jednak metodą odpowiednią dla każdego problemu bólowego.
Dlatego przed zastosowaniem suchego igłowania potrzebne są rozmowa, badanie i ocena, czy właśnie ta technika ma w danym przypadku uzasadnienie.
W MedPoint w Szczecinie fizjoterapia dobierana jest indywidualnie do potrzeb pacjenta. Suche igłowanie może być jednym z elementów terapii – jeśli po przeprowadzonym badaniu fizjoterapeuta uzna, że jego zastosowanie jest zasadne.
Suche igłowanie (dry needling) jest techniką stosowaną w fizjoterapii, przede wszystkim w pracy z wybranymi dolegliwościami mięśniowo-powięziowymi. W czasie zabiegu fizjoterapeuta wprowadza cienką, jednorazową igłę w odpowiednio dobrane miejsce – bez podawania leku czy innej substancji.
Co warto zapamiętać?
· suche igłowanie nie jest tym samym co akupunktura – metody te opierają się na innych założeniach,
· technika może być wykorzystywana m.in. w pracy z bolesnymi i nadmiernie napiętymi mięśniami oraz mięśniowo-powięziowymi punktami spustowymi,
· badania wskazują, że suche igłowanie może przynosić krótkoterminowe zmniejszenie bólu w niektórych dolegliwościach mięśniowo-szkieletowych,
· nie jest to jednak uniwersalna metoda leczenia bólu i nie u każdego pacjenta jej zastosowanie będzie uzasadnione,
· suche igłowanie warto traktować jako jeden z możliwych elementów fizjoterapii – obok m.in. odpowiednio dobranych ćwiczeń, edukacji pacjenta czy innych technik terapeutycznych,
· po zabiegu może wystąpić przejściowa bolesność, niewielkie krwawienie lub siniak,
· poważne działania niepożądane występują rzadko, jednak są możliwe, dlatego zabieg powinien wykonywać odpowiednio przeszkolony specjalista,
· przed zastosowaniem suchego igłowania potrzebne są wywiad, badanie oraz wykluczenie przeciwwskazań.
Najważniejsza pozostaje więc indywidualna kwalifikacja pacjenta i dobranie terapii do przyczyny oraz charakteru jego dolegliwości, a nie zastosowanie konkretnej techniki za wszelką cenę.
Źródła i literatura
Chys M. i wsp., Clinical Effectiveness of Dry Needling in Patients with Musculoskeletal Pain—An Umbrella Review, „Journal of Clinical Medicine”, 2023; 12(3):1205.
Przegląd 36 przeglądów systematycznych dotyczących stosowania suchego igłowania w dolegliwościach mięśniowo-szkieletowych.
Gattie E., Cleland J.A., Snodgrass S., The Effectiveness of Trigger Point Dry Needling for Musculoskeletal Conditions by Physical Therapists: A Systematic Review and Meta-analysis, „Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy”, 2017; 47(3):133–149.
Boyce D. i wsp., Adverse Events Associated With Therapeutic Dry Needling, „International Journal of Sports Physical Therapy”, 2020; 15(1):103–113.
Publikacja dotycząca działań niepożądanych związanych z wykonywaniem suchego igłowania.
Dach F., Ferreira K.S., Treating myofascial pain with dry needling: a systematic review for the best evidence-based practices in low back pain, „Arquivos de Neuro-Psiquiatria”, 2023; 81(12):1169–1178.
Rabanal-Rodríguez G. i wsp., Frequency and severity of adverse events associated with dry needling: a systematic review and meta-analysis, „Physical Therapy”, 2026.
Informacja: Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej konsultacji, badania ani diagnozy przeprowadzonej przez lekarza.
MedPoint Szczecin
Kontakt
Zapraszamy do kontaktu!
Adres gabinetów
telefon
Rezerwacja wizyty